Veel woningcorporaties of gebouweigenaren zoeken verhoging van het wooncomfort onder andere in dakrenovatie met verbetering van de isolatiewaarde. Daardoor zal de energie-efficiëntie van de woning stijgen. Dakrenovatie in combinatie met isoleren vraagt echter een gestructureerde aanpak. Maar hoe doe je dat? Wat zijn de afwegingen?

En vooral, welke gevolgen heeft de ingreep voor het dak? Wij willen ons even concentreren op een systeem dat de dakspouw vult met een eps-element. Dus op het bestaande dakbeschot een isolerend eps-element waarop dan weer de dakpannen worden gelegd. Dit kan in de praktijk diverse gevaren opleveren, niet alleen technisch maar ook bouwfysisch. Het eindresultaat kan zijn dat niet wordt voldaan aan de eisen van het bouwbesluit en een gevolg hiervan is vaak optredende bouwfysische problemen zoals condensatie en daardoor schimmelvorming. Deze dakspouwvullende eps-elementen worden op het bestaande dakbeschot gelegd, bij woonblokken ook over de woningscheidende wanden, van dakvoet naar nok en van gevel naar gevel.

Wij willen u als gespecialiseerd aannemer de nodige waarschuwingen doen als u via de gebouweigenaar de vraag of opdracht krijgt deze elementen te verwerken. Uit enkele onderzoeken en praktijk gevallen is gebleken dat er niet blind gevaren moet worden op een KOMO-attest dat mogelijkerwijs zou zijn afgegeven. Vaak betreft dit alleen het product en niet de toepassing of is zelfs het attest verlopen. Vraag hier dus om en kijk dit goed na voordat u het product verwerkt.

Verouderde techniek
Daarnaast is het zo dat de toegepaste techniek een verouderde techniek betreft waarbij de isolatiewaarde achteraf relatief gering genoemd mag worden. Als we kijken naar het bouwbesluit en de nationale beoordelingsrichtlijn hellende daken, BRL1513, kan worden gesteld dat bij toepassing van een dergelijk product u niet kunt werken volgens deze eisen en het eindproduct, het gerenoveerde dak niet kan voldoen aan de minimale prestatie eisen die het bouwbesluit verlangt. Met name op het gebied van bevestiging van de dakbedekking blijkt dat niet voldaan kan worden aan de normen, NEN 6707, omdat eenvoudig weg deugdelijke bevestiging van dakpannen ontbreekt. Lekwaterafvoer van het onderdak is uitgesloten, echter dat er vocht komt tussen eps-elemet en bestaand dakbeschot is niet uitgesloten. Ook de ventilatie van de dakspouw is niet meer mogelijk, panlatten, tengels of dakbeschot wat vochtig wordt, wordt dus niet meer droog geventileerd.
Een ander gevaar geldt het brandgevaar, als dit systeem wordt verwerkt over woningscheidende bouwmuren heen mag worden aangenomen dat dit qua brandveiligheid niet voldoet aan de brandveiligheidseisen. Het brand- en rookgedrag van het eps-systeem in bestaande situatie is namelijk niet getest, althans deze gegevens zijn bij ons niet bekend gemaakt.

Inwendige condensatie
Bouwfysisch hebben bouwbureau’s aangetoond dat inwendige condensatie onafwendbaar lijkt waardoor vochtproblemen en aantasting van dakbeschot aannemelijk wordt. Ook de productgarantie van de dakpannenfabrikant kan ter discussie komen te staan omdat hun dakpannen niet worden aangebracht conform de eisen van het bouwbesluit en de BRL 1513. Dit zal in eerste instantie niet de hoofdreden zijn echter bij schade aan dakpannen, bv vorstschade, kan de fabrikant zich hierop beroepen naast het feit dat de garantie geldt onder normale gebruiks- én atmosferische omstandigheden. Dakpannen gelegd op een dergelijk systeem liggen niet in normale atmosferische omstandigheden.

Let op en waarschuw de gebouweigenaar of uw opdrachtgever als u een dergelijk eps-systeem moet gaan verwerken. Waarschuw met name voor dat het eindproduct niet kan voldoen aan de eisen van het bouwbesluit en nationale beoordelingsrichtlijnen hellende daken, onder andere op het gebied van:

• Bevestiging van de dakbedekking, vraag om een onafhankelijk testrapport waaruit blijkt dat het toe te passen dakpanmodel in combinatie met het eps-systeem getest is en voldoet aan de eisen van het bouwbesluit

• Brandgedrag met name als de elementen ook over woningscheidende bouwmuren wordt aangebracht, vraag ook hier om een testrapport waaruit kan blijken of dit systeem getest en goedgekeurd is

• Dakspouw kan niet worden geventileerd zoals voorgeschreven waardoor de vochthuishouding in de dakspouw wordt verstoord en houten delen kunnen worden aangetast

• De lekwaterafvoer van het onderdak wordt beperkt of zelfs afgesloten

• Bouwfysisch komt in diverse situaties soms het dauwpunt in de isolatie elementen te liggen wat kan leiden tot inwendige condensatie en vochtophoping in de naden van de elementen

• Productgaranties van de dakpannenfabrikant kunnen worden ingetrokken omdat de dakpannen niet worden aangebracht conform de eisen van het bouwbesluit en BRL 1513.

Gedegen plan
Kortom, voor een woningcorporatie is het zinvol een weloverwogen plan te maken als het gaat om het energiezuinig maken van bestaande woningen. Bepaal als woningbezitter de doelstellingen voor het energiezuinig maken, laat op basis hiervan een dakinspectie én thermografische meting uitvoeren en maak een gedegen plan van aanpak met weloverwogen keuzes in toe te passen en te verwerken producten of systemen, maar wel afgestemd op de woning en niet primair op de productkeuze. Het verleden heeft namelijk al vaker aangetoond dat ongenuanceerd isoleren kan leiden tot grote constructieschades en ongezond leefklimaat in de woning.