De Technische Commissie Hellende daken, die door het leven gaat als de Commissie Techniek, Innovatie en Regelgeving (TI&R) wordt voorgezeten door Herm Brueren. Verder hebben in de Commissie zitting de heren A.W.J. van Dinteren, J.C. Hanse, J. Kouwenberg, A. Peters, Jan van Leeuwen, D. Roozing, Jannes Hamminga,.

In gesprek met de heer Brueren geeft hij aan dat het onderwerp vooral die van veiligheid zullen zijn. Op dat gebied is ook de nieuwe norm NEN-EN 13374 aangaande tijdelijke randbeschermingssystemen-productspecificatie, beproevingsmethode, verschenen, die overigens nog geen formele status heeft en binnen de branche ter discussie staat. Daarover zijn publicaties verschenen in Roofs, Arbouw en bij Aboma Keboma.

De heer Brueren volgt voor de branche Hellende Daken de internationale normcommissies op de voet en heeft zitting in een aantal commissies en werkgroepen. De structuur van de internationale normeringinstituten is niet eenvoudig waarschuwt hij mij al.

CEN en TC 128

Een van de belangrijke organen is de CEN. CEN staat voor Commission Europienne Normalisation en is een commissie die momenteel haar vijftienjarig bestaan viert.

De CEN is ingedeeld in Technische Commissies (TC’s), genummerd van 1 tot en met 290. Elke TC heeft 10 subcommissies en in elke subcommissie hebben tien mensen zitting. Een korte rekensom leert dat er dan zo’n 29.000 mensen mee bezig kunnen zijn!
De voor de branche Hellende Daken van belang zijnde zaken worden onder andere geregeld door de Technische Commissie TC128. Daar worden zaken besproken die met het (hellende) dak te maken hebben zoals betonpannen, keramische pannen, leien en golfplaten. Daar worden ook normen gemaakt die een stuk veiligheid met zich meebrengen. Het is dan ook van groot belang dat er vanuit de Branche Hellende Daken een vertegenwoordiger in de gaten houdt wat daar allemaal gebeurd. Dat doet de heer Brueren. Hij is tevens voorzitter van een van de tien commissies die onder de Commissie TC128 vallen.

De norm NEN-EN 13374 over valbeveiligingen is voor de dakdekkende branche helaas een beetje als een verrassing gekomen. De norm kwam pas in de bekendheid toen deze formeel gepasseerd was. De norm is met succes weggehouden van de verwerkers en dat is een kwalijke zaak. Zij kwam uit de koker van de industrie, die graag producten wilde maken voor veilig werken op daken. De norm is behandeld in de CEN TC 53. Voor het beeld; de CEN TC 52 houdt zich bezig met de veiligheid van kinderspeelgoed. Uiteraard zit, nu de norm in de openbaarheid is gekomen, de Commissie er bovenop.

TGB’s, Eurocodes

Een van de doelen van de CEN is het op één lijn brengen van de Technische grondslagen bouwconstructies (TGB’s) binnen Europa. Dat houdt in dat als er een gebouw berekend moet worden, dat iedereen in Europa daarvoor dezelfde rekenmethode gebruikt met dezelfde waardes en belastingen. Het staat de diverse landen binnen Europa vervolgens wel vrij om daarbinnen andere hogere eisen te stellen.

Producten

Aan de andere kant zijn er de productnormen. Dat betekent dat de bij het dakdekken gebruikte producten genormaliseerd moeten worden en dat deze vrij verhandelbaar moeten zijn binnen de Europese unie. Er wordt voor gewaakt dat geen enkel land daarvoor meer zogenaamde drempels kan opleggen.

10 jaar

Een andere commissie waar onderwerpen aan de orde komen die voor de Branche Hellende Daken van belang zijn komen voor in de TC 89, die zich bezighoudt met regendichtheid van daken (driving rain). De commissie heeft daartoe een ontwerpnorm opgesteld.
Dit is een project geweest van maar liefst 10 jaar waar vanuit het Hellende Dak actief in is geparticipeerd. Deze norm word eind 2008 in stemming gebracht. Het maken van een Europese norm duurt normaal genomen zo’n tien 10 jaar.

In de norm NEN-EN 14437, waar het Hellende Dak ook actief in is geweest, is de testmethoden voor panhaken. Deze norm is klaar, hetgeen zoveel betekent dat we nu een Europese norm hebben om de weerstand van bevestigingsmiddelen te testen. Dus de norm gaat niet om de windbelasting zelf, maar om het bepalen van de weerstand van de dakbedekking. De bevestigingen moeten Europees op gelijke wijze getest worden.
Met de rekenwaarde van weerstand van de bedekking kan men nationaal verder rekenen.

IFD

De International Föderation des Dachdeckerhandwerks e.V. (IFD) werd in 1952 opgericht en is gevestigd in het Duitse Marburg. Er participeren 25 landen in de IFD. Binnen het IFD is een drietal commissies actief. Het HHD is door Jan Weijers en Piet Jacobs vertegenwoordigd in de Commissie Algemeen. Piet Jacobs is bovendien in 2007 verkozen tot Junior Vize President.
Het voordeel van de IFD is dat verwerkers gemakkelijk toegang hebben tot de CEN in Brussel. Een ander voordeel is dat zij goed toegankelijk is indien er problemen zijn met de verwerking zoals bijvoorbeeld regendichtheid.
Een van de normen die binnen de IFD is uitgewerkt is bijvoorbeeld de al eerder genoemde norm NEN-EN 14437; de norm dat er europees gelijke testmethoden moeten zijn voor de bepaling van de weerstand van de dakbedekking (inlcusief de bevestigingsmiddelen).
Het IFD organiseert elk jaar een congres voor alle lidlanden. Tegelijkertijd met het congres wordt het Wereldkampioenschap Dakdekken voor jeugdigen gehouden. Dat gebeurt in drie disciplines: Hellende daken, platte daken en metalen dakbedekkkingen.

Regendichtheid

Een van de problemen waar dakdekkers mee te maken hebben is regendichtheid van daken. Wanneer is een dak nu regendicht? Zo is er het voorbeeld van pannen uit Scandinavië, die met een overlap van slechts 4 cm op een dakhelling van 20 graden werden gelegd. Dit leverde natuurlijk geen regendicht dak op. Het probleem was dat er geen testmethode was om dat objectief vast te stellen.

In Nederland geldt het Bouwbesluit waarin een norm is vastgelegd voor een regendichtheidsproef; de NEN 2778. Deze proef is echter niet geschikt voor hellende daken. De reden dat een dergelijke norm er door kon glippen, was dat met de inwerkingtreding van het Bouwbesluit in 2002, zo’n 200 nieuwe normen ingevoerd moesten worden in Nederland. De consequentie was dat er een groot probleem was voor de verwerkers.

De dakdekkers binnen het IFD ondervonden gelijke problemen en stelden zich op het standpunt dat de dakdekkers niet wilden dat de fabrikanten bepalen hoe het dak regendicht gemaakt moet worden.Vooral met het inbouwen van zonne-energie systemen is het droevig gesteld.
Er moet een objectieve testmethode komen voor als het fout gaat, zodat voorkomen wordt dat het “altijd” de dakdekker is die verantwoordelijk wordt gesteld.
Dit was echter tegen de zin van de fabrikanten, die met een dergelijke methode onderling vergeleken konden worden, iets dat ze zoveel mogelijk worden trachten te voorkomen.

Er ligt nu echter een ontwerpnorm klaar over hoe de regendichtheid bepaald moet worden binnen Europa, zodra er harde schubvormige dakbedekking wordt geplaatst op hellende daken. Aan deze norm hebben vijf laboratoria binnen Europa met windtunnels meegewerkt, verdeeld in twee groepen; één commissie algemeen en één commissie vanuit de laboratoria. In de vijf laboratoria moesten de proeven dezelfde uitkomst hebben in een zogenaamde “Round Robin Test”.

De norm komt dan in 2008 naar de CEN- TC 89 eind 2008 is de stemming. In deze commissie is er al consensus, waar overigens de mensen van CEN-TC128 ook in deelnemen. Vanuit de Nederlandse Branche Hellende Daken is er zorg voor gedragen dat zij steeds invloed konden uitoefenen op de inhoud van de norm. Nu wordt de definitieve norm dus gemaakt in de Technische Commissie.

Verwachting

De heer Brueren spreekt de verwachting uit dat er eind 2008 een norm ligt, in 2007 is de CEN enquiry gehouden met positief resultaat. Dat betekent dat de norm aan alle deelnemende landen wordt aangeleverd. Deze kunnen commentaar leveren dat verwerkt móet worden. Vervolgens gaat de norm op voor een “formal vote”.
Een aardig detail hierin is dat de stemverhoudingen met de komst van de Oostbloklanden binnen Europa voor Nederland verbeterd zijn. De zuidelijke landen zijn van oudsher tegen normen waarin prestatie-eisen zijn opgenomen.